Κασάπικο

Στην ετικέτα του δίσκου δεν αναγράφεται κανένα στοιχείο για τους εκτελεστές της ηχογράφησης. Την ευθύνη της ηχογράφησης είχαν οι ηχολήπτες Fred Gaisberg και Hugh Murtagh.

Πρόκειται για ορχηστρικό χασάπικο που ηχογραφήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για λογαριασμό της Gramophone Concert Record το 1909. Τόσο η αρμόνικα όσο και η κιθάρα αποτελούν κατ’ εξοχήν δημοφιλή όργανα στους ελληνόφωνους της Κωνσταντινούπολης. Παρόλα αυτά, στην συγκεκριμένη ετικέτα διαβάζουμε τον όρο «κιθάρα» τυπωμένο, κάτι αρκετά σπάνιο με βάση τα μέχρι τώρα ευρήματα.

Φαίνεται πως ο συγκεκριμένος σκοπός αποτελεί μία εκ των δημοφιλέστερων επιλογών, όχι μόνο στο ελληνόφωνο αστικό λαϊκό ρεπερτόριο, αλλά και σε άλλα, κάτι που αναδεικνύει την συνθήκη του κοσμοπολιτισμού και του συγκρητισμού μέσα στην οποία ζούσαν και δρούσαν οι λαϊκοί μουσικοί. Όπως και άλλοι σκοποί, οι οποίοι τελικά αναδείχθηκαν σε αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε “hit”, έτσι και αυτός υπογραμμίζει τις συνδιαλλαγές μεταξύ των ποικίλων ρεπερτορίων, τα οποία αποτελούσαν συνομιλητές σε μία μεγάλη σε γεωγραφικό εύρος οικουμένη. Έτσι, προκύπτει ένα συναρπαστικό δίκτυο που περιλαμβάνει ρεπερτόρια από την Ανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια, και την Μεσόγειο, τα οποία προέρχονταν, από τη μία πλευρά, από τρεις μεγάλες αυτοκρατορίες: την Οθωμανική, την Αυστριακή και την Ρωσική. Από την άλλη, ενεργητικότατα αποτελούσαν και τα ρεπερτόρια από την Ιταλική οικουμένη, αλλά και από δύο μεγάλους διαρκώς εν κινήσει κόσμους: τον τσιγγάνικο και τον εβραϊκό (κυρίως τον Yiddish).

Όσον αφορά στο ελληνόφωνο ρεπερτόριο, τον συγκεκριμένο σκοπό τον συναντάμε ως:

- “Kassapiko”, ηχογραφημένο στην Κωνσταντινούπολη το 1909
- “Νίνα”, ηχογραφημένο στην Σμύρνη το 1911
- “Νίνα”, ηχογραφημένο στην Αμερική το 1928
- “Νίνα”, ηχογραφημένο στην Αμερική το 1948–1949

Κατά την δεκαετία του 1940 εκδίδεται στην Αθήνα η παρτιτούρα, στο εξώφυλλο της οποίας φαίνεται ως δημιουργός ο Νικόλαος Κόκκινος.

Ο συγκεκριμένος σκοπός απαντά πλείστες όσες φορές στην ιστορική δισκογραφία στο Yiddish ρεπερτόριο, δηλαδή αυτό των Ασκενάζι Εβραίων στην Ανατολική Ευρώπη. Τον συναντάμε από το 1905–1906, τόσο στην μορφή τραγουδιού όσο και σε ορχηστρική μορφή:

- βλέπε το εξαιρετικά ενδιαφέρον blog του Itzik Gottesman για το “An-sky Jewish Folklore Research Project”
- το “Kleftico vlachiko”, από την συλλογή του Martin Schwartz "Klezmer Music, Early Yiddish Instrumental Music"
- το “Aschre Ajin”, στην συλλογή “The Recorded Sound Archives” του Florida Atlantic University Libraries
- την ιστοσελίδα “Tous aux Balkans

Επίσης, τον σκοπό τον συναντάμε και στο ρουμανικού ενδιαφέροντος ρεπερτόριο: “Colea in gradinizza”, ηχογραφημένο στην Αμερική το 1916. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, το κομμάτι ηχογραφήθηκε και νωρίτερα στην Κωνσταντινούπολη από τον Γιάγκο Ψαματιανό για την Orfeon, χρησιμοποιώντας τον ρουμάνικο τίτλο.

Ο σκοπός, όμως, είναι γνωστός και στο σερβοκροάτικο ρεπερτόριο:

- "S Ulice U Baštice", ηχογραφημένο μεταξύ 1911 και 1913, ίσως στην Ευρώπη
- "Jedna cura mala poljubac mi dala", ηχογραφημένο στο Ζάγκρεμπ το 1911

Έρευνα και κείμενο: Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Οργανικό
Ερμηνευτής:
Οργανικό
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Αρμόνικα και κιθάρα
Χρονολογία Ηχογράφησης:
20/03/1909
Τόπος Ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Gramophone Concert Record
Αριθμός Καταλόγου/Σειράς:
18123
Αριθμός Μήτρας:
12577b
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
3:10
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
GramoCR_18123_Kasapiko
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Κασάπικο", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=5004

Στην ετικέτα του δίσκου δεν αναγράφεται κανένα στοιχείο για τους εκτελεστές της ηχογράφησης. Την ευθύνη της ηχογράφησης είχαν οι ηχολήπτες Fred Gaisberg και Hugh Murtagh.

Πρόκειται για ορχηστρικό χασάπικο που ηχογραφήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για λογαριασμό της Gramophone Concert Record το 1909. Τόσο η αρμόνικα όσο και η κιθάρα αποτελούν κατ’ εξοχήν δημοφιλή όργανα στους ελληνόφωνους της Κωνσταντινούπολης. Παρόλα αυτά, στην συγκεκριμένη ετικέτα διαβάζουμε τον όρο «κιθάρα» τυπωμένο, κάτι αρκετά σπάνιο με βάση τα μέχρι τώρα ευρήματα.

Φαίνεται πως ο συγκεκριμένος σκοπός αποτελεί μία εκ των δημοφιλέστερων επιλογών, όχι μόνο στο ελληνόφωνο αστικό λαϊκό ρεπερτόριο, αλλά και σε άλλα, κάτι που αναδεικνύει την συνθήκη του κοσμοπολιτισμού και του συγκρητισμού μέσα στην οποία ζούσαν και δρούσαν οι λαϊκοί μουσικοί. Όπως και άλλοι σκοποί, οι οποίοι τελικά αναδείχθηκαν σε αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε “hit”, έτσι και αυτός υπογραμμίζει τις συνδιαλλαγές μεταξύ των ποικίλων ρεπερτορίων, τα οποία αποτελούσαν συνομιλητές σε μία μεγάλη σε γεωγραφικό εύρος οικουμένη. Έτσι, προκύπτει ένα συναρπαστικό δίκτυο που περιλαμβάνει ρεπερτόρια από την Ανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια, και την Μεσόγειο, τα οποία προέρχονταν, από τη μία πλευρά, από τρεις μεγάλες αυτοκρατορίες: την Οθωμανική, την Αυστριακή και την Ρωσική. Από την άλλη, ενεργητικότατα αποτελούσαν και τα ρεπερτόρια από την Ιταλική οικουμένη, αλλά και από δύο μεγάλους διαρκώς εν κινήσει κόσμους: τον τσιγγάνικο και τον εβραϊκό (κυρίως τον Yiddish).

Όσον αφορά στο ελληνόφωνο ρεπερτόριο, τον συγκεκριμένο σκοπό τον συναντάμε ως:

- “Kassapiko”, ηχογραφημένο στην Κωνσταντινούπολη το 1909
- “Νίνα”, ηχογραφημένο στην Σμύρνη το 1911
- “Νίνα”, ηχογραφημένο στην Αμερική το 1928
- “Νίνα”, ηχογραφημένο στην Αμερική το 1948–1949

Κατά την δεκαετία του 1940 εκδίδεται στην Αθήνα η παρτιτούρα, στο εξώφυλλο της οποίας φαίνεται ως δημιουργός ο Νικόλαος Κόκκινος.

Ο συγκεκριμένος σκοπός απαντά πλείστες όσες φορές στην ιστορική δισκογραφία στο Yiddish ρεπερτόριο, δηλαδή αυτό των Ασκενάζι Εβραίων στην Ανατολική Ευρώπη. Τον συναντάμε από το 1905–1906, τόσο στην μορφή τραγουδιού όσο και σε ορχηστρική μορφή:

- βλέπε το εξαιρετικά ενδιαφέρον blog του Itzik Gottesman για το “An-sky Jewish Folklore Research Project”
- το “Kleftico vlachiko”, από την συλλογή του Martin Schwartz "Klezmer Music, Early Yiddish Instrumental Music"
- το “Aschre Ajin”, στην συλλογή “The Recorded Sound Archives” του Florida Atlantic University Libraries
- την ιστοσελίδα “Tous aux Balkans

Επίσης, τον σκοπό τον συναντάμε και στο ρουμανικού ενδιαφέροντος ρεπερτόριο: “Colea in gradinizza”, ηχογραφημένο στην Αμερική το 1916. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, το κομμάτι ηχογραφήθηκε και νωρίτερα στην Κωνσταντινούπολη από τον Γιάγκο Ψαματιανό για την Orfeon, χρησιμοποιώντας τον ρουμάνικο τίτλο.

Ο σκοπός, όμως, είναι γνωστός και στο σερβοκροάτικο ρεπερτόριο:

- "S Ulice U Baštice", ηχογραφημένο μεταξύ 1911 και 1913, ίσως στην Ευρώπη
- "Jedna cura mala poljubac mi dala", ηχογραφημένο στο Ζάγκρεμπ το 1911

Έρευνα και κείμενο: Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Οργανικό
Ερμηνευτής:
Οργανικό
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Αρμόνικα και κιθάρα
Χρονολογία:
20/03/1909
Τόπος:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Gramophone Concert Record
Αριθμός Σειράς:
18123
Αριθμός Μήτρας:
12577b
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
3:10
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
GramoCR_18123_Kasapiko
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Κασάπικο", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=5004

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης