Το αεροπλάνο

Προέρχεται από την οπερέτα "Κική-Κοκό" (1928) των Γιάννη Κομνηνού, Σπύρου Ποταμιάνου με τον θίασο Οικονόμου-Σαμαρτζή.
Η Γαρυφαλλιά Παπαμάρκου στην εργασία «Πορνεία, σεξουαλικότητα και γυναικεία χειραφέτηση στις 78 στροφές – Το φύλο στο Μεσοπόλεμο μέσα από τα τεκμήρια του Εικονικού Μουσείου Αρχείου Κουνάδη», την οποία εκπόνησε στο πλαίσιο του προγράμματος υποτροφιών του Αρχείου Κουνάδη, κατατάσσει το τραγούδι στα "Σεξουαλικά", παραθέτει τους στίχους και σχολιάζει:

"Πρέπει να έχεις αντοχή
Θέλει μεγάλη προσοχή
Το αεροπλάνο, το αεροπλάνο
Να 'σαι ακμαίος και γερός
Μα συντελεί και ο καιρός
Για ν' ανέβει επάνω, για ν' ανέβει επάνω

Αν στο τιμόνι είμαι γερός
Δεν με πειράζει ο καιρός
Ποτέ δεν τα χάνω
Για ν' ανέβει επάνω
Χρειάζεται λίγη υπομονή
Και στην αρχή επιμονή
Γιατί αλλιώς θα είν' η θέση σου δεινή

Πως μ' αρέσει το αεροπλάνο,
το αεροπλάνο, το αεροπλάνο
Σαν σηκώνεται ψηλά επάνω,
ψηλά επάνω, ψηλά επάνω

Πρέπει πάντα όμως να προσέχει
Απ' το τιμόνι αυτός που έχει
Γιατί απ’ αυτόν πάντα θα εξαρτηθεί,
Το αεροπλάνο αν θα πέσει ή θα σταθεί

Πρέπει και ψύχραιμος πολύ,
Να 'σαι, η ανάγκη το καλεί
Στο αεροπλάνο, στο αεροπλάνο
Αν είν' η ατμόσφαιρα στεγνή
Βάλε εμπρός τη μηχανή
Και ανέβα επάνω, έτσι θα το κάνω

Κι αν δεν αντέχω κουραστώ,
Τότε για .......
Για να ξανασάνω, απ' τ' αεροπλάνο
Μα αν το μοτέρ καμιά φορά,
Πάθει μια βλάβη σοβαρά
Θα 'ναι αυτό η πιο μεγάλη συμφορά,
Πιο μεγάλη συμφορά, πιο μεγάλη συμφορά

Πως μ’ αρέσει το αεροπλάνο,
το αεροπλάνο, το αεροπλάνο
Σαν σηκώνεται ψηλά επάνω,
ψηλά επάνω, ψηλά επάνω
Πρέπει πάντα όμως να προσέχει
απ’ το τιμόνι αυτός που έχει
Γιατί απ’ αυτόν πάντα θα εξαρτηθεί,
Το αεροπλάνο αν θα πέσει ή θα σταθεί

Σχόλια: Τα σεξουαλικά τραγούδια που παρατίθενται παραπάνω δεν ταυτίζονται με την ρητορική του φεμινιστικού κινήματος της εποχής του Μεσοπολέμου, η οποία κατέκρινε την σεξουαλικότητα σε άντρες και γυναίκες. Είναι εμφανές ότι η ανάγκη του ανθρώπου για ερωτική συνεύρεση εξυπηρετεί, σύμφωνα με τον Freud (2018), τόσο την αναπαραγωγή όσο και την σωματική ηδονή. Συνεπώς, η σεξουαλικότητα είναι έμφυτη στον άνθρωπο, όποτε από αυτή την άποψη η εξύμνησή της σε τραγούδια μιας συντηρητικής εποχής, δεν θα έπρεπε να μας κάνει εντύπωση. Η πιο ενδιαφέρουσα παρατήρηση, βάσει των παραπάνω τραγουδιών είναι ότι πολλά εξ αυτών, όπως Ο λούστρος, Το τραγούδι του μανάβη, Το αεροπλάνο, το Καλέ πατώνεις και Οι μπανάνες, φαίνεται να αναφέρονται στην αντρική πορνεία, η οποία, όμως, δεν υποβιβάζει το υποκείμενο (εδώ τον άντρα), αλλά τον εξυμνεί για τα κατορθώματά του. Σε αντίθεση με τα τραγούδια που αναφέρονται στη γυναικεία πορνεία, ο άντρας είναι ένας ισχυρός επιβήτορας, ο οποίος υπερηφανεύεται για τα «προσόντα» του και τις κατακτήσεις του. Αυτό το στοιχείο αναδεικνύει την κοινωνική ανισότητα των φύλων την εποχή εκείνη. Αντιστοίχως, η γυναίκα, εμφανίζεται να προκαλεί μεν τις αντρικές σεξουαλικές ορμές, τελικά υποβιβάζεται και παρουσιάζεται δε ως παθητικός τους δέκτης (π.χ. Το ελατήριο, Δια το βύσσινό σου)".

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Κομνηνός Ιωάννης
Ερμηνευτής:
Σαβαρής Γιώργος, Χορωδία
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Μεγάλη Ορχήστρα
Διεύθυνση Ορχήστρας:
Μαρτίνο Άγγελος
Χρονολογία Ηχογράφησης:
1928
Τόπος Ηχογράφησης:
Αθήνα
Γλώσσα:
Ελληνικά
Χορός:
Φοξ
Εκδότης:
Columbia England
Αριθμός Καταλόγου/Σειράς:
8312
Αριθμός Μήτρας:
W 20417
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
2:43
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_8312_ToAeroplano
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Το αεροπλάνο", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=9573

Προέρχεται από την οπερέτα "Κική-Κοκό" (1928) των Γιάννη Κομνηνού, Σπύρου Ποταμιάνου με τον θίασο Οικονόμου-Σαμαρτζή.
Η Γαρυφαλλιά Παπαμάρκου στην εργασία «Πορνεία, σεξουαλικότητα και γυναικεία χειραφέτηση στις 78 στροφές – Το φύλο στο Μεσοπόλεμο μέσα από τα τεκμήρια του Εικονικού Μουσείου Αρχείου Κουνάδη», την οποία εκπόνησε στο πλαίσιο του προγράμματος υποτροφιών του Αρχείου Κουνάδη, κατατάσσει το τραγούδι στα "Σεξουαλικά", παραθέτει τους στίχους και σχολιάζει:

"Πρέπει να έχεις αντοχή
Θέλει μεγάλη προσοχή
Το αεροπλάνο, το αεροπλάνο
Να 'σαι ακμαίος και γερός
Μα συντελεί και ο καιρός
Για ν' ανέβει επάνω, για ν' ανέβει επάνω

Αν στο τιμόνι είμαι γερός
Δεν με πειράζει ο καιρός
Ποτέ δεν τα χάνω
Για ν' ανέβει επάνω
Χρειάζεται λίγη υπομονή
Και στην αρχή επιμονή
Γιατί αλλιώς θα είν' η θέση σου δεινή

Πως μ' αρέσει το αεροπλάνο,
το αεροπλάνο, το αεροπλάνο
Σαν σηκώνεται ψηλά επάνω,
ψηλά επάνω, ψηλά επάνω

Πρέπει πάντα όμως να προσέχει
Απ' το τιμόνι αυτός που έχει
Γιατί απ’ αυτόν πάντα θα εξαρτηθεί,
Το αεροπλάνο αν θα πέσει ή θα σταθεί

Πρέπει και ψύχραιμος πολύ,
Να 'σαι, η ανάγκη το καλεί
Στο αεροπλάνο, στο αεροπλάνο
Αν είν' η ατμόσφαιρα στεγνή
Βάλε εμπρός τη μηχανή
Και ανέβα επάνω, έτσι θα το κάνω

Κι αν δεν αντέχω κουραστώ,
Τότε για .......
Για να ξανασάνω, απ' τ' αεροπλάνο
Μα αν το μοτέρ καμιά φορά,
Πάθει μια βλάβη σοβαρά
Θα 'ναι αυτό η πιο μεγάλη συμφορά,
Πιο μεγάλη συμφορά, πιο μεγάλη συμφορά

Πως μ’ αρέσει το αεροπλάνο,
το αεροπλάνο, το αεροπλάνο
Σαν σηκώνεται ψηλά επάνω,
ψηλά επάνω, ψηλά επάνω
Πρέπει πάντα όμως να προσέχει
απ’ το τιμόνι αυτός που έχει
Γιατί απ’ αυτόν πάντα θα εξαρτηθεί,
Το αεροπλάνο αν θα πέσει ή θα σταθεί

Σχόλια: Τα σεξουαλικά τραγούδια που παρατίθενται παραπάνω δεν ταυτίζονται με την ρητορική του φεμινιστικού κινήματος της εποχής του Μεσοπολέμου, η οποία κατέκρινε την σεξουαλικότητα σε άντρες και γυναίκες. Είναι εμφανές ότι η ανάγκη του ανθρώπου για ερωτική συνεύρεση εξυπηρετεί, σύμφωνα με τον Freud (2018), τόσο την αναπαραγωγή όσο και την σωματική ηδονή. Συνεπώς, η σεξουαλικότητα είναι έμφυτη στον άνθρωπο, όποτε από αυτή την άποψη η εξύμνησή της σε τραγούδια μιας συντηρητικής εποχής, δεν θα έπρεπε να μας κάνει εντύπωση. Η πιο ενδιαφέρουσα παρατήρηση, βάσει των παραπάνω τραγουδιών είναι ότι πολλά εξ αυτών, όπως Ο λούστρος, Το τραγούδι του μανάβη, Το αεροπλάνο, το Καλέ πατώνεις και Οι μπανάνες, φαίνεται να αναφέρονται στην αντρική πορνεία, η οποία, όμως, δεν υποβιβάζει το υποκείμενο (εδώ τον άντρα), αλλά τον εξυμνεί για τα κατορθώματά του. Σε αντίθεση με τα τραγούδια που αναφέρονται στη γυναικεία πορνεία, ο άντρας είναι ένας ισχυρός επιβήτορας, ο οποίος υπερηφανεύεται για τα «προσόντα» του και τις κατακτήσεις του. Αυτό το στοιχείο αναδεικνύει την κοινωνική ανισότητα των φύλων την εποχή εκείνη. Αντιστοίχως, η γυναίκα, εμφανίζεται να προκαλεί μεν τις αντρικές σεξουαλικές ορμές, τελικά υποβιβάζεται και παρουσιάζεται δε ως παθητικός τους δέκτης (π.χ. Το ελατήριο, Δια το βύσσινό σου)".

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Κομνηνός Ιωάννης
Ερμηνευτής:
Σαβαρής Γιώργος, Χορωδία
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Μεγάλη Ορχήστρα
Διεύθυνση Ορχήστρας:
Μαρτίνο Άγγελος
Χρονολογία:
1928
Τόπος:
Αθήνα
Γλώσσα:
Ελληνικά
Χορός:
Φοξ
Εκδότης:
Columbia England
Αριθμός Σειράς:
8312
Αριθμός Μήτρας:
W 20417
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
2:43
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_8312_ToAeroplano
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Το αεροπλάνο", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=9573

Δείτε επίσης