Παγκρατιώτισσα

Στην ετικέτα του δίσκου αναγράφεται ο χαρακτηρισμός "Τσαχπίνικο".
Σχετικά με τη χρήση του όρου αυτού αλλά και άλλων χαρακτηρισμών στα αστικά λαϊκά τραγούδια αναφέρει ο Παναγιώτης Κουνάδης (βλ. Τα ρεμπέτικα, Τα Νέα, τ. 11, Αθήνα 2010, σελ. 8-9): «Το αστικό λαϊκό τραγούδι των Ελλήνων στην πορεία των περίπου εκατό χρόνων της ύπαρξής του, πέρα από τις καταβολές του, θα συμπεριλάβει και αρκετές φορές θα ενσωματώσει δημιουργικά ένα πλήθος μουσικών, στιχουργικών και χορευτικών ειδών καθώς και μια ποικιλία από σχετικούς όρους.
Όλοι σχεδόν αυτοί οι όροι προέρχονται από περιοχές που βρίσκονται εκτός του ευρύτερου ελλαδικού χώρου και από άλλες γλώσσες. Πρόκειται για έννοιες χαρακτηριστικές, συναφείς προς αυτήν του ρεμπέτη, προτού οριστικοποιηθεί η χρήση αυτής της λέξης, οι οποίες σε κάποιες περιόδους θεωρήθηκαν ακόμα και ταυτόσημες:
μόρτης (από τα γαλλικά ή τα ιταλικά), μάγκας, βλάμης και μπεσαλής (από τα αρβανίτικα), απάχης (γαλλική, προερχόμενη από την ομώνυμη φυλή των Απάτσι της Αμερικής), δερβίσης και ντερμπεντέρης (από τα περσικά), ασίκης, χασικλής, μερακλής και ατζέμης (από τα αραβικά), λεβέντης (από τα βενετσιάνικα), μποέμης (γαλλική, προερχόμενη από την ομώνυμη φυλή τσιγγάνων της Βοημίας), κουτσαβάκης (ελληνική), τσαχπίνης, αλάνης ή αλανιάρης, σερέτης, αντάμης, νταήςκαπάνταης, μπελαλής, νταλγκάς, σεβνταλής ή σεβδαλής και μπερμπάντης (από τα τουρκικά), τζιμάνι (από τα αγγλικά), μαγκιόρος και ματσαράγκας (από τα ιταλικά) κ.ά.
Παραμένει προς αναζήτηση και ερμηνεία το πώς θεωρήθηκαν ως ρεμπέτικα όλα τα επί μέρους είδη που είχαν ποικίλες ονομασίες. Με τέτοιους συναφείς χαρακτηρισμούς εμφανίστηκαν κατά καιρούς στίχοι και τραγούδια σε λαϊκά περιοδικά του Μεσοπολέμου και, παλαιότερα, σε διηγήματα και μυθιστορήματα, καθώς και σε άρθρα της εποχής.
Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές τέτοιες λέξεις: τσαχπίνικα, βλάμικα, μόρτικα, δερβίσικα, μποέμικα, κουτσαβάκικα, απάχικα και, φυσικά, μάγκικα, όρος που θα μπορούσε να είναι ταυτόσημος του όρου τα ρεμπέτικα, ακόμη και να τον αντικαταστήσει.
Η αναζήτηση, ο εντοπισμός και η ερμηνεία τόσο της προέλευσης της λέξης ρεμπέτικο όσο και των σχετικών όρων που χρησιμοποιήθηκαν για να περιγράψουν τους διαφόρους τύπους και τα είδη τραγουδιού τα οποία όρισαν τελικά και αποτελούν αυτό που σήμερα ονομάζουμε στο σύνολό του ρεμπέτικα τραγούδια προϋποθέτουν οπωσδήποτε ενδελεχέστερη έρευνα ώστε να επιτευχθεί πληρέστερη και αντικειμενικότερη προσέγγιση του. Αποδεικνύεται ωστόσο η αναζήτηση αυτή αποκαλυπτική και γεμάτη εκπλήξεις όσο προχωρεί η διερεύνηση της γλωσσολογικής - φιλολογικής ερμηνείας, αλλά και ο προσδιορισμός των κοινωνικών χαρακτηριστικών των ομάδων που καταγράφονται με αυτούς τους όρους».

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Τούντας Παναγιώτης
Ερμηνευτής:
Αραπάκης Δημήτρης
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Λαϊκή Ορχήστρα
Χρονολογία Ηχογράφησης:
1928
Τόπος Ηχογράφησης:
Αθήνα
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Columbia England
Αριθμός Καταλόγου/Σειράς:
8265
Αριθμός Μήτρας:
W 20333
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
2:59
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_8265_Pangratiotissa
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Παγκρατιώτισσα", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=9547

Στην ετικέτα του δίσκου αναγράφεται ο χαρακτηρισμός "Τσαχπίνικο".
Σχετικά με τη χρήση του όρου αυτού αλλά και άλλων χαρακτηρισμών στα αστικά λαϊκά τραγούδια αναφέρει ο Παναγιώτης Κουνάδης (βλ. Τα ρεμπέτικα, Τα Νέα, τ. 11, Αθήνα 2010, σελ. 8-9): «Το αστικό λαϊκό τραγούδι των Ελλήνων στην πορεία των περίπου εκατό χρόνων της ύπαρξής του, πέρα από τις καταβολές του, θα συμπεριλάβει και αρκετές φορές θα ενσωματώσει δημιουργικά ένα πλήθος μουσικών, στιχουργικών και χορευτικών ειδών καθώς και μια ποικιλία από σχετικούς όρους.
Όλοι σχεδόν αυτοί οι όροι προέρχονται από περιοχές που βρίσκονται εκτός του ευρύτερου ελλαδικού χώρου και από άλλες γλώσσες. Πρόκειται για έννοιες χαρακτηριστικές, συναφείς προς αυτήν του ρεμπέτη, προτού οριστικοποιηθεί η χρήση αυτής της λέξης, οι οποίες σε κάποιες περιόδους θεωρήθηκαν ακόμα και ταυτόσημες:
μόρτης (από τα γαλλικά ή τα ιταλικά), μάγκας, βλάμης και μπεσαλής (από τα αρβανίτικα), απάχης (γαλλική, προερχόμενη από την ομώνυμη φυλή των Απάτσι της Αμερικής), δερβίσης και ντερμπεντέρης (από τα περσικά), ασίκης, χασικλής, μερακλής και ατζέμης (από τα αραβικά), λεβέντης (από τα βενετσιάνικα), μποέμης (γαλλική, προερχόμενη από την ομώνυμη φυλή τσιγγάνων της Βοημίας), κουτσαβάκης (ελληνική), τσαχπίνης, αλάνης ή αλανιάρης, σερέτης, αντάμης, νταήςκαπάνταης, μπελαλής, νταλγκάς, σεβνταλής ή σεβδαλής και μπερμπάντης (από τα τουρκικά), τζιμάνι (από τα αγγλικά), μαγκιόρος και ματσαράγκας (από τα ιταλικά) κ.ά.
Παραμένει προς αναζήτηση και ερμηνεία το πώς θεωρήθηκαν ως ρεμπέτικα όλα τα επί μέρους είδη που είχαν ποικίλες ονομασίες. Με τέτοιους συναφείς χαρακτηρισμούς εμφανίστηκαν κατά καιρούς στίχοι και τραγούδια σε λαϊκά περιοδικά του Μεσοπολέμου και, παλαιότερα, σε διηγήματα και μυθιστορήματα, καθώς και σε άρθρα της εποχής.
Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές τέτοιες λέξεις: τσαχπίνικα, βλάμικα, μόρτικα, δερβίσικα, μποέμικα, κουτσαβάκικα, απάχικα και, φυσικά, μάγκικα, όρος που θα μπορούσε να είναι ταυτόσημος του όρου τα ρεμπέτικα, ακόμη και να τον αντικαταστήσει.
Η αναζήτηση, ο εντοπισμός και η ερμηνεία τόσο της προέλευσης της λέξης ρεμπέτικο όσο και των σχετικών όρων που χρησιμοποιήθηκαν για να περιγράψουν τους διαφόρους τύπους και τα είδη τραγουδιού τα οποία όρισαν τελικά και αποτελούν αυτό που σήμερα ονομάζουμε στο σύνολό του ρεμπέτικα τραγούδια προϋποθέτουν οπωσδήποτε ενδελεχέστερη έρευνα ώστε να επιτευχθεί πληρέστερη και αντικειμενικότερη προσέγγιση του. Αποδεικνύεται ωστόσο η αναζήτηση αυτή αποκαλυπτική και γεμάτη εκπλήξεις όσο προχωρεί η διερεύνηση της γλωσσολογικής - φιλολογικής ερμηνείας, αλλά και ο προσδιορισμός των κοινωνικών χαρακτηριστικών των ομάδων που καταγράφονται με αυτούς τους όρους».

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Τούντας Παναγιώτης
Ερμηνευτής:
Αραπάκης Δημήτρης
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Λαϊκή Ορχήστρα
Χρονολογία:
1928
Τόπος:
Αθήνα
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Columbia England
Αριθμός Σειράς:
8265
Αριθμός Μήτρας:
W 20333
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
2:59
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_8265_Pangratiotissa
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Παγκρατιώτισσα", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=9547

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης