Ματσίς

Διασκευή του τραγουδιού "La Mattchiche" με ελληνικούς στίχους.
Για την ιστορία και την πατρότητα του τραγουδιού βλέπε εδώ.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα http://www.dutempsdescerisesauxfeuillesmortes.net το τραγούδι είναι σύνθεση του Pedro Badia σε στίχους των Léo Lelièvre - Paul Briollet και διασκευή του Charles Borel-Clerc.
Σχετικά με την πατρότητα του τραγουδιού, στην Κυριακάτικη  Εικονογραφημένη Επιθεώρησις  "Αλήθεια" (2.12.1907, σελ. 7) δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο "Η Ματσίς ή το Πόλο" που υπογράφει συντάκτης με το ψευδώνυμο "Μαρ-ς" ο  οποίος, επικαλούμενος δημοσιεύματα της γαλλικής εφ. Liberté, τα οποία προέρχονται από την ισπανική εφ. ABC, αναφέρει:
«Η πρωτότυπος άρια προήλθεν από μίαν χορωδίαν της Ισπανικής οπερέττας (Τζαρτζουέλλας Ισπανιστί) "οι Αθώοι" (Los inocentes) [σε κείμενο των José López Silva - Sinesio Delgado,  μουσική του Ramón Estellés, πρεμιέρα 28.12.1895 στο Teatro Apolo της Μαδρίτης] δοθείσης το 1895 εις το θέατρον Apolo της Μαδρίτης -εξ ου και το όνομα Πόλο της μαρς αυτής- και συνετέθη υπό του μαέστρου Εστελές, διευθυντού της ορχήστρας εις το αυτόν θέατρον. Το έργον έσχε μέτριαν επιτυχίαν και δεν υπερέβη τας εκατό παραστάσεις.
Η μουσική των "Αθώων" ελησμονήθη λοιπόν γρήγορα. Αλλά ο περίφημος μεταμορφωτής Φρεγκόλι [Leopoldo Fregoli] [...] ευρισκόμενος τότε εις καλλιτεχνικήν περιοδείαν εν Μαδρίτη, ενθουσιάσθη από την ζωηρότητα του μικρού αυτού κομματιού και το συμπεριέλαβε στο ρεπερτοάρ του. Εις την Ιταλίαν ο μαέστρος Γιακοπετί [Ugo Jacopetti] το ετοίμασε για ορχήστραν, το εστρουμεντάρισε, όπως θα έλεγαν οι μαέστροι μας, κατόπιν δε επαίχθη ολίγον παντού, εις την Αυστρίαν, εις την Γερμανίαν, έως ότου ένας γάλλος μουσικός, ο Μπορέλ-Κλέρκ, συνδυάζων αυτό με τα μοτίβα από ένα άλλο ισπανικό πάσο-ντόπιο, ή Τζιράλδα έκαμε από αυτά την ανά την υφήλιον περίφημον πλέον καταστάσαν άριαν της Ματσίς, του βορειοαμερικανικού αυτού χορού, μίμησιν ενός εντόπιου λαϊκού χορού.
Εν τω μεταξύ ο Εστελές και ο Γιακοπέτι είχαν πεθάνη και αι οικογένειαί των ευρισκόμεναι σχεδόν εν τη αθλιότητι, διεξεδίκησαν καθεμία διά λογαριασμόν της τα συγγραφικά δικαιώματα επί των εισπράξεων εκ της Ματσίς. Έγινε δίκη δι' αυτό, αλλά, ατυχώς δια τους κληρονόμους του Εστελλές, η πρωτότυπος οπερέττα του τελευταίου, ούτε είχε ποτέ χειρογραφή ούτε τυπωθή, εξ ου υπήρξε φυσικώς αδύνατος η περαιτέρω υποστήριξης των αξιώσεών των».
Όπως αναφέρουν οι Θόδωρος Χατζηπανταζής - Λίλα Μαράκα (βλ. Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, Γ' τόμος, Εκδοτική "Ερμής" ΕΠΕ, Αθήνα 1977, σελ. 469-470), πάνω στη μελωδία του τραγουδιού προσαρμόστηκαν στίχοι για "Το τραγούδι του Κουτσαβάκη" από την Β' πράξη της επιθεώρησης "Κινηματογράφος 1908", σε κείμενο Πολύβιου Δημητρακόπουλου και μουσική Νικόλαου Κόκκινου. Η επιθεώρηση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 24 Ιουνίου 1908 στο θέατρο Συντάγματος από τον θίασο Νίκα με πρωταγωνιστές τους Ροζαλία Νίκα, Δημ. Χρυσομάλλη, Μιχ. Ιακωβίδη, Γιάννη Παπαϊωάννου κ.ά. Σύμφωνα με την παραπάνω πηγή (βλ. Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, Α' τόμος, Εκδοτική "Ερμής" ΕΠΕ, Αθήνα 1977, σελ. 170, σημ. 1): «Η παλιότερη εμφάνιση κουτσαβάκη στην επιθεωρησιακή σκηνή έγινε στις "Υπαίθριες Αθήνες" [1894] των Λάσκαρη και Καπετανάκη και επαναλήφθηκε στον "Κινηματογράφο 1908", τη χρονιά δηλαδή που, σύμφωνα με την προφορική παράδοση της συντεχνίας των καραγκιοζοπαιχτών, ο Γιάννης Μώρος δημιούργησε στον μπερντέ του Καραγκιόζη τον τύπο του κουτσαβάκη Σταύρακα».

Στιχουργός:
[Γαλλικοί στίχοι: Lelièvre Léo, Briollet Paul] Ελληνικοί στίχοι: Άγνωστος
Ερμηνευτής:
Εστουδιαντίνα Χριστοδουλίδη
Χρονολογία Ηχογράφησης:
07/07/1910
Τόπος Ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Columbia USA
Αριθμός Καταλόγου/Σειράς:
E-6081
Αριθμός Μήτρας:
3985-t
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
2:59
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_E6081_Matsis
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Ματσίς", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=5080

Διασκευή του τραγουδιού "La Mattchiche" με ελληνικούς στίχους.
Για την ιστορία και την πατρότητα του τραγουδιού βλέπε εδώ.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα http://www.dutempsdescerisesauxfeuillesmortes.net το τραγούδι είναι σύνθεση του Pedro Badia σε στίχους των Léo Lelièvre - Paul Briollet και διασκευή του Charles Borel-Clerc.
Σχετικά με την πατρότητα του τραγουδιού, στην Κυριακάτικη  Εικονογραφημένη Επιθεώρησις  "Αλήθεια" (2.12.1907, σελ. 7) δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο "Η Ματσίς ή το Πόλο" που υπογράφει συντάκτης με το ψευδώνυμο "Μαρ-ς" ο  οποίος, επικαλούμενος δημοσιεύματα της γαλλικής εφ. Liberté, τα οποία προέρχονται από την ισπανική εφ. ABC, αναφέρει:
«Η πρωτότυπος άρια προήλθεν από μίαν χορωδίαν της Ισπανικής οπερέττας (Τζαρτζουέλλας Ισπανιστί) "οι Αθώοι" (Los inocentes) [σε κείμενο των José López Silva - Sinesio Delgado,  μουσική του Ramón Estellés, πρεμιέρα 28.12.1895 στο Teatro Apolo της Μαδρίτης] δοθείσης το 1895 εις το θέατρον Apolo της Μαδρίτης -εξ ου και το όνομα Πόλο της μαρς αυτής- και συνετέθη υπό του μαέστρου Εστελές, διευθυντού της ορχήστρας εις το αυτόν θέατρον. Το έργον έσχε μέτριαν επιτυχίαν και δεν υπερέβη τας εκατό παραστάσεις.
Η μουσική των "Αθώων" ελησμονήθη λοιπόν γρήγορα. Αλλά ο περίφημος μεταμορφωτής Φρεγκόλι [Leopoldo Fregoli] [...] ευρισκόμενος τότε εις καλλιτεχνικήν περιοδείαν εν Μαδρίτη, ενθουσιάσθη από την ζωηρότητα του μικρού αυτού κομματιού και το συμπεριέλαβε στο ρεπερτοάρ του. Εις την Ιταλίαν ο μαέστρος Γιακοπετί [Ugo Jacopetti] το ετοίμασε για ορχήστραν, το εστρουμεντάρισε, όπως θα έλεγαν οι μαέστροι μας, κατόπιν δε επαίχθη ολίγον παντού, εις την Αυστρίαν, εις την Γερμανίαν, έως ότου ένας γάλλος μουσικός, ο Μπορέλ-Κλέρκ, συνδυάζων αυτό με τα μοτίβα από ένα άλλο ισπανικό πάσο-ντόπιο, ή Τζιράλδα έκαμε από αυτά την ανά την υφήλιον περίφημον πλέον καταστάσαν άριαν της Ματσίς, του βορειοαμερικανικού αυτού χορού, μίμησιν ενός εντόπιου λαϊκού χορού.
Εν τω μεταξύ ο Εστελές και ο Γιακοπέτι είχαν πεθάνη και αι οικογένειαί των ευρισκόμεναι σχεδόν εν τη αθλιότητι, διεξεδίκησαν καθεμία διά λογαριασμόν της τα συγγραφικά δικαιώματα επί των εισπράξεων εκ της Ματσίς. Έγινε δίκη δι' αυτό, αλλά, ατυχώς δια τους κληρονόμους του Εστελλές, η πρωτότυπος οπερέττα του τελευταίου, ούτε είχε ποτέ χειρογραφή ούτε τυπωθή, εξ ου υπήρξε φυσικώς αδύνατος η περαιτέρω υποστήριξης των αξιώσεών των».
Όπως αναφέρουν οι Θόδωρος Χατζηπανταζής - Λίλα Μαράκα (βλ. Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, Γ' τόμος, Εκδοτική "Ερμής" ΕΠΕ, Αθήνα 1977, σελ. 469-470), πάνω στη μελωδία του τραγουδιού προσαρμόστηκαν στίχοι για "Το τραγούδι του Κουτσαβάκη" από την Β' πράξη της επιθεώρησης "Κινηματογράφος 1908", σε κείμενο Πολύβιου Δημητρακόπουλου και μουσική Νικόλαου Κόκκινου. Η επιθεώρηση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 24 Ιουνίου 1908 στο θέατρο Συντάγματος από τον θίασο Νίκα με πρωταγωνιστές τους Ροζαλία Νίκα, Δημ. Χρυσομάλλη, Μιχ. Ιακωβίδη, Γιάννη Παπαϊωάννου κ.ά. Σύμφωνα με την παραπάνω πηγή (βλ. Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, Α' τόμος, Εκδοτική "Ερμής" ΕΠΕ, Αθήνα 1977, σελ. 170, σημ. 1): «Η παλιότερη εμφάνιση κουτσαβάκη στην επιθεωρησιακή σκηνή έγινε στις "Υπαίθριες Αθήνες" [1894] των Λάσκαρη και Καπετανάκη και επαναλήφθηκε στον "Κινηματογράφο 1908", τη χρονιά δηλαδή που, σύμφωνα με την προφορική παράδοση της συντεχνίας των καραγκιοζοπαιχτών, ο Γιάννης Μώρος δημιούργησε στον μπερντέ του Καραγκιόζη τον τύπο του κουτσαβάκη Σταύρακα».

Στιχουργός:
[Γαλλικοί στίχοι: Lelièvre Léo, Briollet Paul] Ελληνικοί στίχοι: Άγνωστος
Ερμηνευτής:
Εστουδιαντίνα Χριστοδουλίδη
Χρονολογία:
07/07/1910
Τόπος:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Columbia USA
Αριθμός Σειράς:
E-6081
Αριθμός Μήτρας:
3985-t
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
2:59
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_E6081_Matsis
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Ματσίς", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=5080

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης