Α! Κακούργα Έλλη

Το τραγούδι αναφέρεται σε συγκεκριμένο πρόσωπο, την Έλλη (Ελένη) Περιβόλα, το γένος Τενεκίδου, και σε πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν στα Βουρλά της Ιωνίας στις αρχές 20ού αιώνα. Σύμφωνα με την επιστολή της εγγονής της ηρωίδας του τραγουδιού, Ελένης Περιβόλα Πιπίνη, η Έλλη για να αντιμετωπίσει την άδικη συμπεριφορά των συγγενών του άντρα της, Γιάννη Περιβόλα, προς την ίδια και τα έξι τους παιδιά, κατά το διάστημα της απουσίας του λόγω εκπλήρωσης των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, υπέβαλε σχετική καταγγελία στο δικαστήριο, το οποίο τη δικαίωσε. Οι συγγενείς του άντρα της αντέδρασαν έντονα, κατηγορώντας την ότι είχε συνάψει ερωτική σχέση με τον Τούρκο δικαστή με σκοπό να επηρεάσει τη δικαστική απόφαση, και η κατάληξη ήταν ο χωρισμός του ζευγαριού. Ανεξαρτήτως του τι πραγματικά συνέβη, το περιστατικό αποτέλεσε σκάνδαλο και είχε ηχηρό αντίκτυπο στην ελληνική κοινωνία της Μικράς Ασίας, όπως φανερώνει η δημιουργία αυτού του τραγουδιού, με την προσαρμογή ανάλογων στίχων σε προϋπάρχουσα μικρασιάτικη μελωδία. Για περισσότερα βλ. Αριστομένης Καλυβιώτης, "Έλλη Τενεκίδου-Περιβόλα. Μια δυναμική γυναίκα της εποχής της ήταν η ηρωίδα του ομώνυμου σμυρναίικου τραγουδιού", περ. "Μετρονόμος", τεύχ. 35, Αθήνα Ιανουάριος-Μάρτιος 2015. Η Μαρία Β. Ασβέστη σε συνεργασία με τον Μάρκο Δραγούμη παρουσίασαν στο Δελτίο της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας (τόμος 35, 1987-1989), μια εκτεταμένη μονογραφία για το τραγούδι "Έλλη" με πλήρη στοιχεία σχετικά με το συμβάν αυτό. Όπως αναφέρει ο μικρασιάτης τραγουδιστής Δημήτρης Μπαζέος, η πρώτη εκδοχή του τραγουδιού περιελάμβανε τους παρακάτω στίχους:
Η Έλλη θέλει σκότωμα με δίκανη πιστόλα,
γιατί δεν εσεβάστηκε τον Γιάννη τον Πρεβόλα.

Έλλη, μωρέ Έλλη,
ο Γιάννης δε σε θέλει,
γιατί είσαι φιλημένη

Η Έλλη θέλει ζάχαρη και χάσικο αλεύρι
να κάνει τα γλυκίσματα να πα’ στου Κομισέρη

Έλλη, μωρέ Έλλη κ.τ.λ.

Ανήμερα Χριστούγεννα χτυπούσαν οι καμπάνες,
οι χριστιανοί στις Εκκλησιές κ’ η Έλλη στους αγάδες

Έλλη, μωρέ Έλλη κ.τ.λ.

Κρίμα σε σένα Έλλη μου, κρίμα στην εμορφιά σου
ρεζίλεψες το σόϊ σου και όλα τα παιδιά σου

Έλλη, μωρέ Έλλη,
ο Γιάννης δε σε θέλει

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Άγνωστος
Ερμηνευτής:
Κατσαρός (Θεολογίτης) Γιώργος
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Κιθάρα [Κατσαρός (Θεολογίτης) Γιώργος]
Χρονολογία Ηχογράφησης:
16/6/1927
Τόπος Ηχογράφησης:
Κάμντεν, Νέα Υερσέη
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Victor
Αριθμός Καταλόγου/Σειράς:
68829-B
Αριθμός Μήτρας:
CVE 38953
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
4:30
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 12'' (30 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Vi_68829_AKakourgaElli
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Α! Κακούργα Έλλη", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=4265

Το τραγούδι αναφέρεται σε συγκεκριμένο πρόσωπο, την Έλλη (Ελένη) Περιβόλα, το γένος Τενεκίδου, και σε πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν στα Βουρλά της Ιωνίας στις αρχές 20ού αιώνα. Σύμφωνα με την επιστολή της εγγονής της ηρωίδας του τραγουδιού, Ελένης Περιβόλα Πιπίνη, η Έλλη για να αντιμετωπίσει την άδικη συμπεριφορά των συγγενών του άντρα της, Γιάννη Περιβόλα, προς την ίδια και τα έξι τους παιδιά, κατά το διάστημα της απουσίας του λόγω εκπλήρωσης των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, υπέβαλε σχετική καταγγελία στο δικαστήριο, το οποίο τη δικαίωσε. Οι συγγενείς του άντρα της αντέδρασαν έντονα, κατηγορώντας την ότι είχε συνάψει ερωτική σχέση με τον Τούρκο δικαστή με σκοπό να επηρεάσει τη δικαστική απόφαση, και η κατάληξη ήταν ο χωρισμός του ζευγαριού. Ανεξαρτήτως του τι πραγματικά συνέβη, το περιστατικό αποτέλεσε σκάνδαλο και είχε ηχηρό αντίκτυπο στην ελληνική κοινωνία της Μικράς Ασίας, όπως φανερώνει η δημιουργία αυτού του τραγουδιού, με την προσαρμογή ανάλογων στίχων σε προϋπάρχουσα μικρασιάτικη μελωδία. Για περισσότερα βλ. Αριστομένης Καλυβιώτης, "Έλλη Τενεκίδου-Περιβόλα. Μια δυναμική γυναίκα της εποχής της ήταν η ηρωίδα του ομώνυμου σμυρναίικου τραγουδιού", περ. "Μετρονόμος", τεύχ. 35, Αθήνα Ιανουάριος-Μάρτιος 2015. Η Μαρία Β. Ασβέστη σε συνεργασία με τον Μάρκο Δραγούμη παρουσίασαν στο Δελτίο της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας (τόμος 35, 1987-1989), μια εκτεταμένη μονογραφία για το τραγούδι "Έλλη" με πλήρη στοιχεία σχετικά με το συμβάν αυτό. Όπως αναφέρει ο μικρασιάτης τραγουδιστής Δημήτρης Μπαζέος, η πρώτη εκδοχή του τραγουδιού περιελάμβανε τους παρακάτω στίχους:
Η Έλλη θέλει σκότωμα με δίκανη πιστόλα,
γιατί δεν εσεβάστηκε τον Γιάννη τον Πρεβόλα.

Έλλη, μωρέ Έλλη,
ο Γιάννης δε σε θέλει,
γιατί είσαι φιλημένη

Η Έλλη θέλει ζάχαρη και χάσικο αλεύρι
να κάνει τα γλυκίσματα να πα’ στου Κομισέρη

Έλλη, μωρέ Έλλη κ.τ.λ.

Ανήμερα Χριστούγεννα χτυπούσαν οι καμπάνες,
οι χριστιανοί στις Εκκλησιές κ’ η Έλλη στους αγάδες

Έλλη, μωρέ Έλλη κ.τ.λ.

Κρίμα σε σένα Έλλη μου, κρίμα στην εμορφιά σου
ρεζίλεψες το σόϊ σου και όλα τα παιδιά σου

Έλλη, μωρέ Έλλη,
ο Γιάννης δε σε θέλει

Δημιουργός:
Στιχουργός:
Άγνωστος
Ερμηνευτής:
Κατσαρός (Θεολογίτης) Γιώργος
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Κιθάρα [Κατσαρός (Θεολογίτης) Γιώργος]
Χρονολογία:
16/6/1927
Τόπος:
Κάμντεν, Νέα Υερσέη
Γλώσσα:
Ελληνικά
Εκδότης:
Victor
Αριθμός Σειράς:
68829-B
Αριθμός Μήτρας:
CVE 38953
Διάρκεια Ηχογραφήματος:
4:30
Θέση Ηχογραφήματος:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Μορφή:
Δίσκος 12'' (30 εκατοστών)
Πηγή:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Vi_68829_AKakourgaElli
Δικαιώματα:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Α! Κακούργα Έλλη", 2019, https://www.vmrebetiko.gr/item?id=4265

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης